TAMTAM objektentheater:
Afgedankte voorwerpen als inspiratie

Iedereen heeft wel ergens een bakje, doosje of laatje met dingen die op het eerste gezicht waardeloos en vaak kapot zijn. Bewaard omdat ze nog wel een keer van pas kunnen komen, of omdat ze een herinnering zijn aan een bijzonder moment.

Dat is bij Gérard Schiphorst (1955) en Marije van der Sande (1956) flink uit de hand gelopen. Al sinds hun jeugd hebben ze moeite gehad met het weggooien van dingen, ook al waren ze oud of versleten. Aanvankelijk uit een soort animisme, een geloof dat de dingen een ziel hebben, later uit onvrede met overconsumptie en overproductie. Inmiddels hebben ze een grote loods in het oude Deventer havengebied tot hun beschikking voor de immer groeiende verzameling gevonden voorwerpen. Deze uitgebreide collectie objecten is de inspiratiebron geworden voor een unieke vorm van theater waarmee ze nationaal en vooral ook internationaal waardering oogsten. Het zijn twee veelzijdige kunstenaars die niet alleen in het theater, maar ook in beeldende kunst, video, muziek en (jeugd)literatuur actief zijn.



30 Landen
Met hun bijzondere beeldende voorstellingen speelden ze in 30 landen, op festivals van diverse disciplines, in theaters, op zomerfestivals, op scholen en op allerlei bijzondere locaties. In België, Bulgarije, Brazilië, Canada, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Hongarije, Ierland, Italië, Macau, Maleisië, Noorwegen, Letland, Luxemburg, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenie, Spanje, Suriname, Taiwan, Tsjechië, Tenerife, Turkije, U.S.A., Zuid Afrika, Zweden, Zwitserland en Nederland natuurlijk.

Van een buurthuis in Roelofarendsveen tot de Documenta in Kassel.
Van het World Trade Centre Plaza in New York tot de sloppenwijken van Johannesburg.
Van een school in Nieuwleusen tot artist in residence in het Kröller-Müller Museum
Van popfestivals als Glastonbury en Lowlands tot in het tot minitheatertje verbouwde koninklijke loge van de Amsterdamse Stadsschouwburg.

38 Jaar
Sinds 1979 werken ze samen als theatermakers. 38 jaar producties die een synthese zijn tussen verschillende disciplines: visueel theater, objectenspel, beeldende kunst, muziek en video. Met een grote rol voor innovatieve gebruik van techniek en lowtech special-effects.
Ze worden in binnen- en buitenlandse recensies geroemd om de fijnzinnigheid, de originaliteit, de subtiele humor en de beeldende kwaliteit van hun producties. Ter gelegenheid van hun 30 jarig jubileum werden ze beiden benoemd tot Ridder in de orde van Oranje Nassau. Door hun thuisstad Deventer werden ze geëerd met de toekenning van de belangrijkste Deventer Cultuurpijs, de Gulden adelaar, in 2012.
Hun voorstellingen hebben zeer verschillende verschijningsvormen, van zeer abstract en technisch tot erg eenvoudig en low-tech. Samen met een wisselend aantal medewerkers, stagiaires en vrijwilligers ontwikkelen en maken zij beiden in hun theaterwerkplaats in het Deventer Havenkwartier bijna alle onderdelen van de producties. Vanuit de overtuiging dat alle elementen van een voorstelling een onderdeel zijn van de theatertaal.

Repertoire
Bijzonder is ook dat ze een kleinschalig repertoiregezelschap zijn, dat zowel voor volwassenen als voor jeugd en jongeren optreedt. Ze spelen meerdere voorstellingen door elkaar en spelen die ook vaak vele seizoenen door, om te kunnen voldoen aan de vraag van buitenlandse festivals.
Door het principe van permanente regie blijven de stukken zich ontwikkelen en gaan ze pas van het repertoire als er geen verandering meer in zit. Zoals ze geen spullen weggooien zo worden voorstellingen dus ook niet snel afgedankt.

Eigen stijl
Het resultaat van 38 jaar onderzoek naar een eigen stijl is duidelijk waarneembaar in de voorstellingen. Het is theater dat de toeschouwer aanspreekt als kijker. Tekst is bijna overbodig en materiaal en beeld vertellen daarom het verhaal met een subtiele dosis fijnzinnige humor. Daarbij zijn ook de door Gérard Schiphorst op maat gecomponeerde muziek, de geluidseffecten, de decortrucages en de vaak ingenieuze belichting belangrijk. Het verrassende gebruik van herkenbare voorwerpen levert, een bijzondere theatervorm op. De kleine schaal van de meeste voorstellingen zorgt voor een ongekend intieme theaterervaring. De voorstellingen worden enthousiast ontvangen door recensenten, die vaak blij verrast zijn iets te zien wat nog niet eerder was vertoond.

Video
Gérard's vader was onder andere filmer en fotograaf, Opgegroeid in een huis dat regelmatig vol hing met stroken film die op montage wachtten en al jong begonnen als hulpje bij de opnames, is het geen wonder dat hij de mogelijkheden van video is gaan exploreren. Al vanaf 1998 deed video zijn intrede in de stukken van TAMTAM. Bij No Problem werd toen op een innovatieve manier video en live beeld op dezelfde plek getoond.
Inmiddels zijn er al veel voorstellingen en projecten met video en gebruik van camera's gemaakt.
Voorstellingen als No Problem, What You See Is What You Get, Wonderen gebeuren direct, het onmogelijke duurt iets langer, Zo Slim als een ezel, Objectomania en Escape, en animatiefilms als De Tuin der dingen, Scars of the city en Vuur! 
In de nieuwe projecten Vindingrijk en in Roestige spijkers & andere helden is video zelfs de basis van de voorstelling.